
Yeni kardeşin gelmesi ile birlikte büyük kardeşlerde bazen için için bazen de alenen kıskançlık belirtileri görülebilir. Bu kıskançlık bazen küçük olana karşı bir şiddetle, anne – baba ya karşı bir şiddetle görülebilir. Bazen de davranış bozukluğuna neden olabilir (altına yapma, parmak emme, tırnak yeme vb…). Küçük çocuklarda yeni doğan kardeşi kıskanma kimi zaman yaşamı etkileyecek ve davranış bozukluğuna neden olacak derecede yoğun yaşanabilen bir duygu olabilmekte ve yardım gerektiren bir hal alabilmektedir.
Yeni kardeşin doğumuna tepkiler çeşitlidir. Bazı çocuklar büyük bir kıskançlıkla, sahip olduklarını kaybetmemek adına bir savaş başlatırlar. “Anne bak ne pis, altına yapıyor…. Hiç söz dinlemiyor, hep ağlıyor… Seni hiç uyutmuyor…” şeklinde konuşmasıyla kardeşinin eksiklerini ortaya koyarken, hoyratça sevip canını acıtmak ona zevk verebilir. Ya da tamamen reddedip uzak durarak o yokmuş gibi davranarak da kabullenmeyişini gösterebilir. Resimlerinde kardeşini hiç çizmeyebilir ya da kardeşini hala annesinin karnında çizerek onun doğuşunu kabullenmeyen resimler yapabilir.. Bazı zamanlarsa gerileme davranışı göstererek nasıl ki kardeşi altını ıslatıyorsa o da alt ıslatmaya başlayabilir, bardağı bırakıp biberona geri dönebilir. İlgi çekmek için ya da içinde bulunduğu durumun ağırlığını taşıyamadığı için görülen bu tür gerileme davranışları, aslında “Ben bu durumu kabullenmiyorum.” mesajının şekil değiştirmiş ifadesidir.
Burada ana-baba ya düşecek görev çocuktaki bu davranış bozukluklarını pekiştirecek hareketlerden kaçınmaktır. Bu davranış bozukluklarına gereğinden fazla ilgi göstermek, çocuğun istediklerini bu uygunsuz hareketleri yapınca yerine getirmek bu davranışları pekiştirir.
Tavsiyeler:
- Kardeş kıskançlığı evrensel bir durumdur ve pek çok ailede görülür. Bu yüzden çocuğu suçlamayın.
- Büyük çocuğa kardeşinin gelmesi ile onun daha yükseğe çıktığını (artık abi – abla olduğu) hissettirin.
- Çocuğa yeni gelen kardeşin çok bakıma ihtiyacı olduğunu, kendisinin de bir zamanlar böyle bakıma ihtiyacı olduğunu anlatın.
- Büyük çocuktan kardeşinin bakımına yönelik yardım istenmelidir (oyuncak getirme, bez getirme, giysi seçimi vs.) Bu tür etkinlikler zamanla alışkanlık haline getirilirse, çocukta kıskançlık yerine koruyuculuk duygularının gelişmesini sağlar. Ancak bu yardımları abartmayın, çocuk bunu görev olarak algılamamalı.
- Büyük çocuğa hala çok sevildiğini sık sık söyleyin ve bunu davranışlarınızla da belli edin.
- Aile birliğini önemseyin ve ortak bir şeyler yapabileceğiniz zamanlar yaratın.
- Çocuklarınızdan birini gözbebeği olarak seçmeyin. Siz bunu hissettirmemeye çalışsanız da, diğer çocuğunuz durumu anlayacaktır.
- Kardeşler arasında asla karşılaştırma yapmayın. Çünkü rekabet; hırs ve kıskançlığı beraberinde getirir.
- Kardeşlerin kendi aralarındaki tartışmalarda asla taraf tutmayın ve hakem olmayın. Çünkü haksız olduğu anne ve babası tarafından onaylanan çocuk, değer verilmeme ve sevilmeme gibi duygular yaşayabilir.
- Her çocuğunuzun farklı bir karaktere sahip olacağını unutmayın.